Het kofschip is niet meer van deze tijd

Het kofschip is niet meer van deze tijd

Ja, u leest het goed. Laten we het kofschip afschaffen! Ik weet ook wel dat ik hiermee direct alle conservatieve en doorgewinterde docenten Nederlands over me heen krijg. Werkwoordspelling zou op die manier met man en muis vergaan. In de facebookgroep Docenten Nederlands zouden leden moord en brand schreeuwen*. Kofschepen worden opgekocht en veiliggesteld. Een klopjacht wordt georganiseerd en als ik eenmaal gevonden ben, zou ik worden gekielhaald en ten onder gaan (letterlijk en figuurlijk) aan het kofschip.

Maar waarom zoveel stampij? Zou dan echt niemand meer de juiste keuzes kunnen maken bij het schrijven van de zwakke ovt-vorm?  

Waarschijnlijk zullen veel docenten dit beamen, want dit ezelsbruggetje, waarin de laatste letter van de stam een belangrijke rol speelt, zorgt bij de leerlingen voor enige houvast en structuur in de warboel van werkwoordsvormen. Toch kan je hier vragentekens bij zetten. Zo gebruiken onze zuiderburen dit ezelsbruggetje bijna niet en leidt deze Vlaamse ‘natuurlijke’ systematiek toch tot minder fouten. Hoe zit dit dan? Gebruiken de Vlamingen een betere methode? Of heeft de onderliggende regel over het vervoegen van stamfinale fricatieven er iets mee te maken? Hoezo mag je bij het werkwoord leasen wel geleased én geleaset kiezen? In deze blog ga ik daar dieper op in en kom ik tot een mogelijke oplossing.

In Nederland zijn zelfs basisscholen vernoemd naar hét ezelsbruggetje van de werkwoordspelling. Dit zou je als één van de bewijzen kunnen zien dat deze ‘spellingsregel’ diepgeworteld in het Nederlandse taalonderwijs zit. De populariteit van de regel brengt ons terug naar de tweede helft van de negentiende eeuw. Taalkundige L.A. te Winkel publiceerde in 1859 het schoolboekje De Nederlandsche Spelling onder beknopte regels gebragt (Noordegraaf, 1983). In 274 regels ontvouwde Te Winkel toen het spellingsstelsel. In een van die regels wordt ’t kofschip ten tonele gevoerd. De tijdsuitgang -de verandert in -te achter de scherpe medeklinkers, aldus Te Winkel. Die scherpe medeklinkers (zes in getal: p, f, k, ch, t en s) worden gehoord in het kofschip. Alleen levert de regel bij woorden zoals verhuisd wel vaak problemen op. Dit heeft te maken met de stemhebbende /z/, die al is veranderd in een stemloze /s/. We schrijven in deze gevallen toch een d, omdat eenzelfde woorddeel zo veel mogelijk op dezelfde wijze wordt geschreven, ook al wordt het misschien in verschillende combinaties op verschillende manieren uitgesproken. Dit zogenoemde gelijkvormigheidsprincipe zorgt ervoor dat we eenzelfde woord kunnen blijven herkennen in verschillende afleidingen en samenstellingen (Verburg, 1998). Immers, het woord hoet koppel en combineer je niet meer zo gauw aan hoeden. En het is de verhuisde familie.

Fricatieven?
In 2013 heeft Johan de Schryver, verbonden aan de Hogeschool-Universiteit van Brussel een artikel geschreven naar de spellingsproblematiek van de zwakke verleden tijd in Nederland en Vlaanderen. De Schryver vermoedde dat Nederlandse spellers meer fouten zouden maken bij de spelling van zwakke ovt-vormen dan Vlaamse. De oorzaak daarvan moest gezocht worden bij de klankverandering, die zich met name in Nederland voltrok en nog niet (of toch in veel mindere mate) in Vlaanderen. Dit verschijnsel zou veel invloed hebben op de werkwoorden met een fricatief als stamfinale consonant. Zijn onderzoeksteam voerden drie testen uit, elke keer onder Vlaamse en Nederlandse spellers. De uitslag? Je zou een volledig wetenschappelijk antwoord erop kunnen geven, maar De Schryver had gewoon gelijk. En ookde kofschipregel kwam om de hoek varen. Als basis gebruikten De Schryver e.a. de ongepubliceerde masterproef van Mons (en ik ook). Daarin komt naar voren dat Nederlandse vwo’ers in ruim 47.9 procent gebruik maakten van de kofschipregel en 2.4 procent de regel niet toepaste. In Vlaanderen werd de regel amper toegepast (variërend tussen nooit een beroep op de regel tot 13.7% van de gevallen). Ook uit de testen van De Schryver kwam een soortgelijk resultaat. En het werd duidelijk: Vlamingen spellen nu eenmaal beter, maar dat ze beter spellingonderwijs krijgen, dat is niet bewezen. Wel maken Nederlandse proefpersonen meer fouten in het vervoegen van de werkwoorden met stamfinale fricatieven. Veel of weinig kennis over infinitieven speelt hierbij een rol.

Conclusies die De Schryver (e.a.) trekken, zijn onder andere dat de verstemlozing van de fricatieven naar alle waarschijnlijkheid een nieuw spellingprobleem zal veroorzaken. Zij noemen dit probleem nieuw, omdat vóór de verstemlozing plaats vond de keuze tussen -te en -de als ovt-uitgang een puur grammaticale, morfofonologische kwestie was. Dit verschijnsel gaat als eerste voor problemen zorgen in Nederland, omdat, zoals al eerder aan gegeven, hier de verstemlozing al veel verder gevorderd is. De uitleg is simpel. Om tot de correcte schrijfwijze van een zwakke ovt (en het voltooid deelwoord) te komen, moeten spellers de standaardvorm van de infinitief én de kofschipregel goed kennen. Voor de didactiek in Nederland is het eerste het grootste probleem. De kofschipregel is immers gebaseerd op de infinitiefvorm en het horen van scherpe medeklinkers. Voor Vlaanderen is mogelijk het tweede. Die gebruiken de kofschipregel niet.

Aan de hand van dit onderzoek kun je je dus afvragen óf we de didactiek (de kofschipregel) moet afschaffen óf de spelling van werkwoordsvormen moeten aanpassen. Dat tweede is ‘zeg maar’ de politieke oplossing. Als we niets doen, gaat het fout. Eerst in Nederland, maar deze problematiek zal in de toekomst ook Vlaanderen aandoen. Ook in Vlaanderen zijn de eerste verschijnselen van stemverlozing ontdekt.

Over het veranderen van de spelling is iedereen huiverig. Zeker bij grotere veranderingen. In Vlaanderen zou een lijstje met 15 werkwoorden, die woorden waarin de meeste fouten worden gemaakt, al de oplossing kunnen bieden, maar in Nederland zou het gesignaleerde probleem pas echt opgelost worden als je bij alle werkwoorden die eindigen op /f/, /v/, /z/ en /s/ de vormen met t als die met d goedkeurt. Dit gebeurt al met bepaalde werkwoorden geleend uit het Engels, zoals bridgen (Commissie Spelling, 2009). Sinds 1954 erkent ons Groene Boekje ook al de dubbelvormen niezen/niesen en schransen/schranzen, waarbij gezegd moet worden dat sinds 2020 beide vormen van niezen enkel zijn toegestaan in de elleboog.
Een minder heftige ingreep, zoals enkel de 15 werkwoorden die in het Vlaamse taalgebied vaak foutief worden geschreven, zou in Nederland het leerprobleem groter maken. Maar een nadeel van álle dubbelvormen goedkeuren, is dat dat zou kunnen leiden tot leesproblemen en negatieve sociale reacties, aldus de Commissie.

Zelfs Oosterdorp
In 2008 gaf Marc van Oostendorp, heel eerlijk, toe dat ook hij hele dagen nadenkt over het verschil tussen den t (Van Oostendorp, 2008). In zijn oratie geeft hij aan dat de laatste jaren er veel nuanceringen zijn geweest op verscherping, wat heeft geleid tot veel uitzonderingen. Enkel ervan uit gaan dat woorden in het Nederlands niet eindigen op een /d/, een /b/, een /v/ of een /z/, klopt niet. Een woord als hoed of hond eindigt wel op de letter d, maar ze eindigen zeker niet op de corresponderende klanken. Spellingsregels gaan daar soms stiekem wel van uit. Studies naar dialecten tonen aan dat er wel degelijk woorden eindigen op deze letters. Wie de statistieken rondom werkwoorden met b/p en d/t aan de ene kant en aan de andere kant met v/f of z/sbekijkt, merkt een groot verschil op. De eerste noemen taalkundigen ‘plofklanken’, ook wel plosieven, de ander wrijfklanken, gelijk aan het eerdergenoemde begrip fricatieven. Bij plofklanken is de stemloze variant het populairst, bij fricatieven de stemhebbende. Alleen merkt Van Oostendorp op dat stemhebbende plosieven en fricatieven aan het eind van een woord of lettergreep nu allemaal stemloos klinken. Om dit te verklaren spreekt Van Oostendorp van twee scholen, die hij voor het gemak de paradigmatheorie en de structuurtheorie noemt. De paradigmatheorie gaat ervan uit dat werkwoorden zitten opgeslagen als rijtje, terwijl de structuurtheorie ervan uitgaat dat de stam is opgeslagen en kan worden voorzien van een uitgang. In zijn oratie haalt Van Oostendorp op een gegeven moment ook nog de partiturenopvatting aan. Hierbij geeft hij aan dat mensen het liefst kiezen voor de minst complexe vorm, dus de stemloze plosief of de stemhebbende fricatief.

Net zoals bij De Schryver geeft Van Oostendorp aan dat bij het schrijven van de ovt-vorm met -te of -de gebruik wordt gemaakt van de frequentie hoe vaak de fricatieve letter aan het einde voor komt. Dat in de Nederlandse woordenschat veel meer werkwoorden eindigen op -pen, zorgt ervoor dat personen eerder kiezen voor -te, ook al gaat het om werkwoorden als tobben of slibben. De verstemlozing draagt daar niet aan bij. De medeklinkers aan het eind van een stam zijn nu eenmaal niet gelijkelijk verdeeld over de Nederlandse woordenschat. Van Oostendorp controleert dit door een eenvoudig experiment met zelfverzonnen werkwoorden als ik grop/grob. Als die woorden worden voorgelezen aan iemand, is het door de proefpersoon niet te controleren op schrift. Wanneer dan gevraagd wordt om de verleden tijd van dit werkwoord te maken, kan in theorie zowel ik grobde als ik gropte gekozen worden. In de praktijk kiezen de meeste mensen voor de laatste, de vorm die dus aansluit bij hoe de meeste werkwoorden eindigen. De Schryver heeft verschillende werkwoorden gekozen die heel weinig gebruikt worden, waardoor de proefpersonen ook soms moesten gokken.

Vlaanderen – Nederland 1-0
Wat maakt dat de Vlamingen het dan beter doen? Bekend is dat de Vlamingen het kofschip, in al zijn varianten (zelfs de sexuitschuifpik), links laten liggen. Maar wat doen ze wel? Het artikel van De Schryver geeft hier geen voorbeelden van. Wat wel kan worden vastgesteld, is dat er niet gewerkt wordt met de kofschipregel. Navraag bij taaltelefoon.be en Onze Taal doet ook vermoeden dat het beter spellen van Vlamingen niet ligt aan het toepassen van het kofschip of niet. De oorzaak moet toch gezocht worden in de verstemlozing, die nu eenmaal veel meer aanwezig is in Nederland, dan in Vlaanderen. De vervoegingsregels met -te in Vlaanderen zijn namelijk wel ‘gewoon’ gestoeld op de fricatieven. Alleen wordt daar de /f/ nog echt als /f/ uitgesproken en is het onderscheid met de /v/ duidelijk te horen. Het gebruik van kofschip is dan alleen maar het ezelsbruggetje van de regel. Hierdoor lijkt het onnodig om de werkwijze van Vlaanderen over te nemen, aangezien dit de verstemlozing niet doet verminderen. Daarentegen, Vlaanderen moet zelf gaan uitkijken, omdat in recentere studies al is aangetoond dat ook in Vlaanderen klankverandering gesignaleerd is.

Dubbelvormen dan maar accepteren?
Is het verstandig om met deze kennis over verstemlozing enkel te blijven inzetten op het gebruik van het kofschip? Nee, is mijn conclusie. Als straks het verschil tussen een /f/ en /v/ helemaal niet meer te horen is, is het ezelsbruggetje niet eens meer te gebruiken. En de onderliggende spellingsregel ook niet. Van Oostendorp geeft al aan dat in dialecten dit überhaupt niet opgaat en daarnaast bleek uit het onderzoek van De Schryver ook dat maar de helft van de Nederlandse spellers ‘de regel’ toepast. Ook bij mijn leerlingen merk ik dat ze het hele kofschip erbij halen, maar een tijdrovend verhaal vinden. De regel om bij stamfinale fricatieven -te toe te voegen aan de ovt-vorm mag van mij wel verdwijnen. In het onderwijs zullen we de regel in stand kunnen houden, door steevast de infinitief te geven, waardoor leerlingen weten dat het werkwoord ‘bonzen’ in de infinitief dus een /z/ heeft, maar wie heeft daar wat aan op straat? En ook bij het schrijven van deze blog, is er niet een lijst met infinitieven die mij helpt. Door enkel bij de lijst met de 15 werkwoorden uit Vlaanderen de dubbelvormen te accepteren, zorg je voor het leren van lijstjes en daarmee dus uitzonderingen. Het lijkt mij onverstandig om een spellingregel rondom fricatieven aan te houden, als we weten dat we in de toekomst een taal hebben waar het verschil tussen stemhebbende en stemloze finale klanken niet meer hoorbaar is.

Zo! Al overtuigd? Ook zo’n behoefte aan kof-fie? Mijn voorkeur gaat dus uit naar het toestaan van dubbelvormen bij álle werkwoorden met een stamfinale fricatief. En dat het Groene Boekje dan moeilijk gaat doen? Dat is onzinnig. De Taalunie zou blij moeten zijn dat iedere taalliefhebber zijn editie uit 2015 weer kan (of moet) vervangen. Want immers, de taalkunde, toegepast of niet, is er niet om taalverandering (of -verloedering) tegen te gaan. Laten we gewoon kijken waar het schip strandt. En wilt u binnenkort naar Rotterdam of Antwerpen? Pak gewoon de trein.

*Dit gebeurt overigens wel vaker.

 

Bibliografie

Commissie Spelling. (2009). Technische Handleiding. Opgehaald van Nederlandse Taalunie: http://taalunieversum.org/spelling/download/technische_handleiding.pdf

De Schryver, J., Neijt, A., Ghesquière, P., & Ernestus, M. (2013). Zij surfde, maar hij durfte niet. De spellingproblematiek van de zwakke verleden tijd in Nederland en Vlaanderen. Dutch Journal of Applied Linguistics, 2, 133-151.

Kissine, M., Van der Velde, H., & Van Hout, R. (2003). An acoustic Study of Standard Dutch /v/, /f/, /z/ and /s/. In L. Cornips, & P. Fikkert, Linguistics in the Netherlands 2003 (pp. 93-104). Amsterdam: John Benjamins.

Mons, S. (2008). Strategieën voor de spelling van de onvoltooide verleden tijd. Ongepubliceerde masterproef Hogeschool-Universiteit Brussel, Brussel.

Noordegraaf, J. (1983). Reilen en zeilen van ’t kofschip. Onze Taal. Jaargang 52, 125.

Van Oostendorp, M. (2008). De duivel zit in het verschil tusen d en t. Leiden: Phonological Microvariation, Universiteit Leiden.

Verburg, M. (1998). Maar waar komt dat kofschip nu vandaan? Onze Taal. Jaargang 67, 156.

 

 

Dank, dank, dank!

De einduitslag heeft even op zich laten wachten, omdat bij het verdelen van de restzetels bleek dat 1 stem uitmaakte of de laatste restzetel naar D66 zou gaan of naar het CDA. Het CDA vroeg een hertelling aan. Erg spannend voor nummer 6 van het CDA en ook erg spannend voor Farid van D66. Uiteindelijk is er toch nog een restzetel naar het CDA gegaan. Op de een of andere manier kon ik zelf de uitslag ook nog niet uit mijn hoofd zetten. De hoop op toch een plekje in de Raad bleek er door de hertelling toch nog te zijn. Terwijl dat onzin was. Nu kan ik deze verkiezingen echt afsluiten. Op zoek naar een ander avontuur. En over 4 jaar? Ik doe zeker weer mee!

Dank voor de hulp
Dank voor alle hulp de afgelopen campagnetijd. Allereerst moet ik zeggen dat ik de campagne als hele leuk tijd heb ervaren; ik geniet altijd enorm van campagne voeren. Campagne voeren voor mezelf vond ik in het begin wel lastig, maar dit ging uiteindelijk ook goed. Veel collega’s, vrienden, mede-kandidaten en familie hebben me geholpen in deze campagne. Als ik allemaal namen moet gaan noemen, dan ben ik hier wel even bezig, dus ik ga dat gewoon persoonlijk doen.

Dank voor de steun
Vrienden van het eerste uur. Collega’s die gelijk aangaven op mij te willen stemmen, iemand die zelf niet in Amersfoort woont, maar daardoor mij als tip gaf aan haar vader. Vrienden die speciaal op D66 zijn gaan stemmen, omdat ik op de lijst stond en mensen die niet naar de stembus wilde gaan, maar uiteindelijk toch zijn gegaan. Vrienden die een facebookbericht hebben gedeeld of gewoon aan gaven dat ik op hun stem kon rekenen. Ik was er dolblij mee. Dank voor de steun!

Dank voor je stem
Uiteraard is elke stem op D66 fijn, maar ik moet zeggen dat ik erg blij ben met mijn voorkeurstemmen. Alle 316 stemmers zou ik graag persoonlijk willen bedanken, maar ik ben bang dat ik er niet achter ga komen wie dat precies allemaal zijn. Ik ben trots en voel me enorm gesteund. Helaas is het voor nu niet voldoende voor een zetel in de Raad. De verkiezingsdag was het helemaal bijzonder. Een vloed aan appjes met stembetuigingen, succeswensen en (legale, ja, het mag) stemfies.  Een voor mij, totaal onbekende vrouw, kwam naar me toe en gaf aan dat ze op mij had gestemd.

En nu?
Ik blijf me inzetten voor Amersfoort en D66 Amersfoort. Op welke manier weet ik nog niet. De reden dat ik me verkiesbaar heb gestemd, is omdat ik Amersfoort (en Hoogland) zo mooi wil houden zoals het nu is en waar nodig het zou willen verbeteren. Mocht iemand een tip hebben, dan hoor ik dat graag. Wellicht kan ik ook iets doen om de fractie van D66 te ondersteunen, maar dat moet eerst allemaal even worden uitgezocht.

Over vier jaar kom ik sowieso terug op de lijst. En wie weet kan ik eerder al iets betekenen.

 

Nogmaals dank!

Doorgroei op de woningmarkt

Welke politieke partij in Amersfoort wil eigenlijk niet dat er woningen bij gebouwd worden? Precies! Geen een. In de coalitie-onderhandelingen komen we daar dus wel uit. Maar de grote vraag is: waar is behoefte naar? Ook simpel te beantwoorden; in Amersfoort is elke woning welkom. En waar plaatsen we die? En waar vooral niet? En hoe zouden we dat het beste kunnen doen?  D66 Amersfoort heeft er de volgende kijk op:

Korte versie

  • Doorstroming op de woningmarkt stimuleren
  • Voldoende aanbod koop- en huurwoningen (sociaal en middelduur)
  • Meer woningen voor jongeren en starters
  • Kantoren transformeren naar woningen (zoals De Amersfoort en op De Hoef-West)
  • Voldoende ruimte en groen behouden
  • Innovatieve hoogbouw, zoals The Spot
  • Bewoners betrekken bij uitbreiding en inbreiding in Amersfoort
  • Duurzaam bouwen

En de lange versie:
D66 staat voor gelijke kansen voor iedereen om in Amersfoort te wonen. Dit betekent dat we scheef wonen willen verminderen en de doorstroming op de woningmarkt willen stimuleren.  Iedereen die een passende woning zoekt zou er volgens D66 één moeten kunnen vinden, niemand mag tussen wal en schip vallen. Daarom vinden wij het belangrijk dat er voldoende aanbod van koop- en huurwoningen is, ook van de sociale en middeldure huurwoningen. Met ruimte voor dat type woningen bij nieuwbouwprojecten kunnen we de doorstroming bevorderen, met blijvende aandacht voor het groeiend aantal eenpersoonshuishoudens.

Doorstroom vanuit sociale huurwoningen
Wij vinden 10 jaar op een wachtlijst staan voor een woning te lang. Maar waardoor komt die wachtlijst?
Iemand die fijn in een sociale huurwoning woont en eigenlijk wil doorgroeien (omdat het financieel kan) gaat natuurlijk niet zijn rijtjeshuis inwisselen voor een krap appartementje. Hierdoor heeft D66 onlangs een motie ingediend die ervoor zorgt dat de gemeente, de politiek, bouwondernemingen en huurdersbelangen samen om tafel kunnen om de wensen en kwaliteit van middeldure huur te bespreken. Als gemeenteraad heb je daar namelijk normaal niet zoveel over te zeggen. De Raad heeft deze motie van D66 gesteund.

Levensbestendig bouwen
Lang niet altijd is er levensbestendig gebouwd. Wij zien dit in Amersfoort graag gebeuren in de toekomst. Nu is het zo dat senioren eigenlijk wel plaats willen maken voor jonge gezinnen, maar hun huis niet in de verkoop zetten, omdat ze niet weten waar ze heen zouden moeten.

Waar te bouwen?
Amersfoort staat al redelijk vol. En misschien erg onhandig; de gemeente heeft nauwelijks eigen grond. Als het aan D66 Amersfoort ligt blijven Vathorst Noord, Hoogland-West, Stoutenburg-Noord en Elisabeth Groen ook onbebouwd. Vathorst West daarentegen mag van ons bebouwd worden; het liefst met de eerste aardgasloze wijk van Amersfoort. Daarnaast zijn wij voorstander van (innovatieve) hoogbouw, omdat je op deze manier minder grond nodig heb voor meer woningen. Hierdoor is er genoeg plek voor gezamenlijke tuinen en nieuw aan te leggen parkjes. Als het aan ons ligt, gaan we voor inbreiding waar het kan (in overleg met de omwonenden) en in Vathorst West.

Duurzaam bouwen
Groningen zal blij met ons zijn, want wij kunnen niet wachten op de eerste aardgasloze wijk in Amersfoort. Daarnaast vinden wij dat nieuwbouw minimaal energieneutraal moet worden.  D66 moedigt woningcorporaties, Verenigingen van Eigenaren en vastgoedeigenaren aan
om hun vastgoed te verduurzamen. Eigenaren van huizen willen we stimuleren door laagrentende leningen te verstrekken. Daarvoor een fonds opzetten voor nieuwe initiatieven.

Kortom..
Wonen blijft gewoon een enorm mooi dossier. Genoeg ambities en plannen die uitgevoerd zouden mogen worden. De komende vier jaar wil ik me daarvoor inzetten als gemeenteraadslid. U kunt me daarin steunen door 21 maart het rondje in te kleuren bij Wouter van Schagen, D66 Lijst 1, plek 6.

Meer op de website van D66 Amersfoort

Op het plaatje: ‘The Spot’, innovatieve hoogbouw door Kees van Loon,  KCAP Architects. Meer info hier

Betaalbaar wonen

D66 Amersfoort wil de doorstroming op de woningmarkt stimuleren. Scheef moeten wonen kan namelijk de bedoeling niet zijn. Er moet voldoende aanbod van koop- en huurwoningen zijn, ook qua sociale en middeldure huur.

Prettig wonen is een van de belangrijkste zaken. Een stad waar iedereen een passende woning zou moeten kunnen vinden. Amersfoort is een fijne stad om te wonen en het is belangrijk dat bij verdere groei, dit ook zo blijft.

En daarom vind ik het ook belangrijk jullie te laten weten dat je op 21 maart ervoor kan zorgen dat ik de volgende vier jaar me op een goede manier kan inzetten voor Amersfoort en Hoogland. Een van de belangrijkste redenen dat ik me verkiesbaar stel, is omdat ik Amersfoort leefbaar wil houden.

 

Betaalbaar en leefbaar wonen volgens Wouter van Schagen, D66 Amersfoort:

  • Aandacht bij nieuwe projecten voor de leefbaarheid van omwonenden en burgerparticipatie als het gaat om een project ‘om de hoek’.
  • Genoeg sociale huurwoningen, maar ook zeker aandacht voor de middeldure huur.
  • Voldoende kamers en starterswoningen.
  • Met innovatieve hoogbouw zorgen dat er ruimte blijft voor groen.
  • Lege kantoorpanden (zoals op De Hoef en het gebouw van De Amersfoortse) kunnen worden omgebouwd tot (starters)woningen.
  • Elisabeth Groen, Stoutenburg-Noord en Hoogland-West absoluut niet bebouwen.

Goed onderwijs

Goed onderwijs! Dat wil elke partij wel. D66 onderscheidt zich door zich vooral ook te focussen op kansen voor iedereen. Dit gaat om schoolgaande kinderen en jongeren, maar eigenlijk voor iedereen. 

D66 Amersfoort investeert het liefst in kansen voor iedereen. Daarom staan we voor een Leven Lang Leren om iedereen de optimale mogelijkheid te geven zich te kunnen blijven ontwikkelen. Want leren eindigt niet na je diploma te hebben behaald op het mbo of hbo.

Goed onderwijs en gelijke kansen volgens Wouter van Schagen, D66 Amersfoort:
  1. Na het behalen van je diploma onderwijsvouchers meegeven: Door digitalisering en robotisering verdwijnen banen en komen er nieuwe bij. Samen moeten we in staat zijn nieuwe beroepen aan te leren. Vouchers voor onderwijs helpen hierbij, volgens D66, om zo werkeloosheid te voorkomen.
  2. Aandacht voor mbo-opleidingen en mbo-vervolgopleidingen in Amersfoort. Aantrekken en huisvesten van nieuw MBO, HBO en WO-onderwijs
  3. Ruimte voor onderwijsvernieuwers. Aandacht voor de werkdruk. Middelen vrijmaken voor zwakke(re) scholen.
  4. Volwassenen- en taalonderwijs, waarbij we speciaal aandacht vragen voor projecten voor laaggeletterden en digitaal minder vaardige mensen. Basis om mee te kunnen doen in samenleving en voor een kans op een baan.
  5. Dit geldt ook voor vluchtelingen en jonge nieuwkomers. Vanaf dag 1 al taalonderwijs. Al geregeld door D66. Ook in Amersfoort

School niet de enige plek om te leren
D66 is van mening dat school niet de enige plek is om te leren en is daarom voorstander van brede 7-tot-7-scholen, waar alle kinderen van twee tot twaalf jaar terecht kunnen.

Leven Lang Leren
De samenleving, het onderwijs en het bedrijfsleven moeten er met elkaar voor zorgen dat mensen in staat zijn om nieuwe beroepen aan te leren. De gemeente kan een rol spelen in die aansluiting van school en werk. D66 wil initiatieven in het kader van een leven lang leren en de ontwikkeling van MBO- en MBO-vervolgopleidingen stimuleren.

D66 stimuleert volwassenen- en taalonderwijs, waarbij we speciaal aandacht vragen voor projecten voor laaggeletterden en digitaal minder vaardige mensen. De beheersing van de Nederlandse taal en omgang met computers zijn immers belangrijk om volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving en voor de kans op werk. Ook nieuwkomers moeten volgens D66 op dag 1 direct kunnen beginnen met het leren van de Nederlandse taal.

Opleidingscampus op gebied van gezondheid
De gemeente kan de samenwerking tussen bedrijfsleven en scholen stimuleren, zodat opleidingen goed aansluiten op de arbeidsmarkt en er genoeg stageplekken zijn. D66 ziet mogelijkheden om een opleidingscampus op het gebied van zorg & welzijn, gezonde voeding en ehealth te ontwikkelen. De aanwezigheid van het Meander Medisch Centrum, SOMT (University of Physiotherapy) en bedrijven in de voedingsindustrie zoals FrieslandCampina en Nutreco en de Food Valley als buurregio, met de Wageningen Universiteit als kern, zijn de perfecte ingrediënten om een opleidingscampus te ontwikkelen. D66 acht het nodig dat de gemeente ontwikkelingen in het MBO, HBO en WO-onderwijs nauwgezet volgt om tijdig in te springen op mogelijkheden voor het aantrekken en huisvesten van deze opleidingen.

Een aantrekkelijke stad

Beste stad om in te wonen, een aantrekkelijke stad voor toeristen

Het is prettig wonen in Amersfoort. Maar ook voor toeristen wordt onze stad ook steeds aantrekkelijker. Als bewoner profiteer je daar ook van. Dus:

Een aantrekkelijke stad volgens Wouter van Schagen, D66 Amersfoort:

  • Goed bewegwijzerde loop- en fietsroutes
  • Een aantrekkelijke looproute van het station naar het centrum
  • Meer budget vrijmaken voor de ambitieuze plannen van Amersfoort Citymarketing (zie de website van Amersfoort Citymarketing, jaarplan 2018)
  • Een aantrekkelijk stadshart, een bruisende stad
  • Frequenter prullenbakken legen, defect straatmeubilair en kapotte straatlantaarns zo snel mogelijk repareren.
  • Een eigen Bevrijdingsfestival
  • Een stad om trots op te zijn.

Hulde voor ondernemers en Amersfoort Citymarketing
Ook voor toeristen wordt Amersfoort steeds aantrekkelijker. In 2018 dingt Amersfoort bijvoorbeeld mee als de meest fotogenieke stad van Nederland. Dat hebben we mede te danken aan de Stichting Amersfoort Citymarketing, die ook in het Mondriaan Stijljaar samen met ondernemers heel veel voor elkaar heeft gekregen. De vele extra bezoekers (245.000) gaven maar liefst 15,8 miljoen euro uit.

Meer budget en samenwerking
D66 wil daarom meer budget vrij maken voor citymarketing en de samenwerking aangaan met Amsterdam en Utrecht, zodat we toeristen samen nog meer te bieden hebben. Daarnaast willen we met bijvoorbeeld een eigentijds Bevrijdingsfestival laten zien hoe bruisend Amersfoort is.

Beste stad om in te wonen
En natuurlijk wil D66 dat Amersfoort de hoogst genoteerde ‘beste stad om in te wonen’ (Elsevier) blijft. Prettig wonen en recreëren geeft bovendien een mooie economische impuls aan de stad. Ik betrek graag onze inwoners bij dit doel, waarbij de gemeente een stimulerende en faciliterende rol heeft.

Amersfoort, een bruisende stad voor iedereen

Amersfoort, Hoogland en Hooglanderveen kenmerken zich door het hele jaar door mooie diverse (grote) festivals. Het Jazz Festival, JOHO-land, Willems Wondere Weiland, de Gay Pride Amersfoort, het Dorpsfeest Hoogland, & Dias Latinos zijn hier mooie voorbeelden van. En laten we de enorm populaire festivals van KultLab zoals Into the Woods, Gluren bij de Buren en Lepeltje Lepeltje niet vergeten. D66 Amersfoort is voorstander van een bruisende stad en heeft in het verkiezingsprogramma aangegeven dat wij hier graag middelen voor vrij maken.  Zo is in november 2017 op initiatief van D66 Amersfoort een subsidie verleend aan FC Amersfoort, die een gratis toegankelijk popfestival op het Eemplein gaan neerzetten.

Niet zo gek dat ik dus voor D66 op de kandidatenlijst sta!

Nu al behaald!
Op 1e Pinksterdag vindt voor de tweede keer het gratis toegankelijke popfestival plaats op het Eemplein in Amersfoort, georganiseerd door FC Amersfoort. Het grootse muziekfeest voor en door Amersfoorters en met overwegend Amersfoorts muziektalent (bekend en talent) heeft even op zich laten wachten, maar nu is de financiële basis dusdanig solide dat de organisatie de knoop heeft doorgehakt. De subsidie van €50.000 van de gemeente Amersfoort is er gekomen op initiatief van D66 Amersfoort en is door de gemeenteraad aangenomen op 7 november 2017.

Uit ons verkiezingsprogramma: voor iedereen wat!
Festivals, burgerinitiatieven en de diverse buurtbarbecues zorgen voor dat Amersfoort, Hoogland en Hooglanderveen een leuke en gezellige stad. Zulk soort initiatieven moeten evenredig verdeeld worden over alle doelgroepen die we in onze gemeente hebben. We
willen dat jongeren zich echt thuis voelen in onze stad. Daarom hebben we de ambitie meer evenementen gericht op jongeren te realiseren, net als festivals voor een zo breed mogelijk publiek in alle leeftijdscategorieën.

Vertrouwen in de kracht van de organisatie
Die groei, zowel in aantal als in kwaliteit, kan alleen gerealiseerd worden met meer samenwerking tussen organisaties en een faciliterende gemeente als aanjager om dit doel te bereiken. We zien voor de gemeente een regiefunctie als het gaat om de organisatie van festivals en culturele evenementen. Maar als een organisatie het helemaal zelf kan, moeten we het als gemeente ook niet moeilijker maken dan het is.

Een echte stad heeft een Bevrijdingsfestival
Met nationale festiviteiten wil D66 dat Amersfoort meer ambitie toont. Koningsnacht en Koningsdag hoeven we niet te beperken tot een leuke kleedjesmarkt. Hoogland laat zien hoe leuk het is om de krachten te bundelen en een feestje ervan te maken. En naast de herdenkingen op 4 mei kunnen we in Amersfoort ook een bevrijdingsfestival gebruiken om op 5 mei onze vrijheid te vieren.

Gezond voedsel én patat :)
Uiteraard moet de keuze gemaakt kunnen worden voor een lekker patatje met satesaus. Maar wij zouden het fijn vinden als er op festivals ook altijd een mooi gezond alternatief mogelijk is.

Kortom, wij zijn voor een bruisende stad!

Op LinkedIn en Facebook kan je reageren op mijn blog, voor LinkedIn klik hier

Wouter van Schagen
D66 Amersfoort
Lijst 1, plek 6

Foto: Dudes en Don’t’s 

Vandaag, 15 maart… #liveblog

Een dagje meelopen met de campagne.. hoe is dat nu? Vandaag (15 maart) houd ik een live-blog bij over de donderdag voor de gemeenteraadsverkiezingen 2018 van Amersfoort. Wat doe ik zoal?

Samen met Irma, Henk en Leydi vanochtend flyeren op het station. Koud, maar met een zonnetje

06:15 uur: De wekker gaat al!
Ik had het idee dat ik er nog maar net in lag, maar de wekker ging al. Na een mooi debat gisteren in het Eemhuis mocht ik vanochtend weer vroeg op. Op naar het station om daar de mensen te voorzien van ons magazine. Leuk om te horen dat mensen aangeven dat onze ‘flyer’ echt gaat om de inhoud. Al onze kandidaten hebben namelijk een stukje geschreven wat samen ons verkiezingsprogramma maakt.

09:15 uur: Koffie!!!! En lesgeven
Na twee uur op het station vind ik dat ik wel een koffie heb verdiend. Daarnaast start om 09:30 uur mijn eerste les. Ik geef les op de School voor Toerisme, Recreatie en Evenementen van MBO Amersfoort. Hier voer ik even geen campagne, wat dat voelt voor mij als belangenverstrengeling. De studenten zijn wel heel geïnteresseerd in mijn kandidaatstelling. Daarnaast roep ik al mijn studenten op om te gaan stemmen en raad ik iedereen aan om de stemwijzer te doen. Die van het AD vind ik trouwens vrij goed; stellingen waar we echt wat van kunnen vinden.

Klas TRE-TL-1D, einde van de les. Ik doe niet aan campagne onder mijn studenten. In deze klas kwam ook niemand uit Amersfoort. Maar voor de foto doen we alles!

11:30 uur: Reisleiding
Wat ben je eigenlijk verplicht als reisleider als een van jouw klanten zich heeft misdragen op vakantie en op het politiebureau zit? En wat doe je als een van de groepsleden elke keer zich afzondert van de groep? Met eerstejaars studenten toerisme gaan we aan de slag met cases uit de reis(bege)leidingswereld.

13:40 uur: Broodje eten…
…want je verbruikt veel energie op zo’n campagne-dag.

13:45 uur: Toch maar even nog een blog schrijven
Dat niets doen en enkel kauwen op je boterham is niets voor mij. Ik ben tijdens de lunch begonnen aan een blog over onze stad. Ik ben zo gek op Amersfoort en woon er zo fijn. Als Raadslid wil ik daar ook aan bijdragen en ervoor zorgen dat het zo’n fijne stad blijft. Voor Hoogland geldt dat hetzelfde. Als 6-jarig jochie kwam ik met mijn ouders te wonen in Nieuwland en er was helemaal niets. In Hoogland ben ik toen opgegroeid. Bij de muziek, volleybal en bij Jong Hoogland. Menig festivalorganisator is jaloers op Hoogland; het Dorpsfeest wordt mogelijk gemaakt door meer dan 800 vrijwilligers. Zo gaaf om die saamhorigheid te zien. Maar in de stad hebben we ook mooie festivals. D66 wil dit soort initiatieven steunen, niet zo gek dat ik dus bij die partij zit. Mijn blog lees je hier.

Onze PopUpStore; zowat kind aan huis.

14:22 uur: Even werken in de PopUpStore
Tijdens deze campagnetijd hebben wij een PopUpStore geopend aan de Varkensmarkt. Elke kiezer is hier van harte welkom voor een goed gesprek, informatie over standpunten en een lekker kopje koffie. Elke dag is de winkel open van 14:00 tot 17:00 uur. Ben je nog zwevend? Kom vooral langs!

 

15:50 uur Het Regenboogstembusakkoord
Een prachtig scrabblewoord! Voor het eerst wordt er tijdens de verkiezingen in Amersfoort een regenboogstembusakkoord getekend. Initiatiefnemer is het COC Midden Nederland, die ook het Regenboogdebat hadden georganiseerd. In het akkoord zijn onderwerpen als zorg, acceptatie, educatie en een agenda benoemd. Eerst wilden maar twee partijen, waaronder uiteraard D66, het akkoord tekenen. Na wat kleine aanpassingen hebben nu 7 partijen het akkoord ondertekend. Een mooi gegeven, want hoe de uitslag 21 maart dan ook al uitpakken. Er is altijd wel een meerderheid voor de LHBTI-aandachtspunten.

16:59 uur Sleutels vergeten
Sleutels vergeten in de PopUpStore, snel even rennen, voordat ie dicht is.

17:15 uur even flyeren
Heel Amersfoort, Hoogland en Hooglanderveen moeten bereikt worden. Vandaar dat ik nog even een uurtje ga flyeren.

18:15 Wat gaan we eten?
Ik merk dat ik deze dagen echt enorme honger heb en vooral zin heb in dingen met veel suiker. Vandaag ben ik ook gewoon in tijdnood, dus heb ik een patatje gegeten.

19:30 uur Regenboogborrel in de PopUpStore

23:20 uur Slaap lekker!

Amersfoort een eigen campus!

Soms is het helemaal niet verkeerd om ambities ook echt uit te spreken. Zo kan Amersfoort nog steeds een prachtige studentenstad worden. In 2014 heb ik samen met Irene van den Hoogenband de StuRa Studentenvereniging Amersfoort opgericht. Daarna ben ik samen met Jeroen van der Hoeven, beiden studenten van de HU Amersfoort het project ‘Amersfoort Studentenstad’ gestart. Allebei die projecten hebben Amersfoort weer net iets studentvriendelijker gemaakt. Want om eerlijk te zeggen; sommige horeca-eigenaren moesten toen  echt nog overtuigd worden dat dit een aantrekkelijke doelgroep werd in Amersfoort.

In het gebouw van de HU zit volgend jaar een mooie populatie. Naast hbo-studenten zitten er al drie jaar mbo-studenten in het pand en heeft de HU aangegeven dat er volgend jaar ook 1.500 studenten het AD-traject (associate degree, niveau 5) gaan doen.

De volgende ambitie, eentje die ik deel met D66 Amersfoort. Ook al wil de HU zich (deels) misschien terugtrekken naar Utrecht, betekent dat niet dat daarmee de stimulerende rol van de gemeente klaar is. D66 vindt dat we onderwijs zoals mbo, hbo en WO zou moeten blijven aantrekken en huisvesten in Amersfoort. Wij hebben het volgende plan:

Amersfoort een eigen opleidingscampus op gebied van gezondheid
De gemeente kan de samenwerking tussen bedrijfsleven en scholen stimuleren, zodat opleidingen goed aansluiten op de arbeidsmarkt en er genoeg stageplekken zijn. D66 ziet mogelijkheden om een opleidingscampus op het gebied van zorg & welzijn, gezonde voeding en ehealth te ontwikkelen. De aanwezigheid van het Meander Medisch Centrum, SOMT (University of Physiotherapy) en bedrijven in de voedingsindustrie zoals FrieslandCampina en Nutreco en de Food Valley als buurregio, met de Wageningen Universiteit als kern, zijn de perfecte ingrediënten om een opleidingscampus te ontwikkelen.

Wat vind jij hier van? Hoever moet een gemeente gaan om hoger onderwijs hier te houden? En moeten we niet trots zijn op alle mbo-opleidingen in Amersfoort?

Op LinkedIn en Facebook kan je reageren op mijn blog, voor LinkedIn klik hier

Wouter van Schagen
D66 Amersfoort
Lijst 1, plek 6

 

 

 

 

 

 

 

Foto: HU Amersfoort, Student Service Desk